NOVA Sınıflandırması: Gıdaları Nasıl Gruplandırıyoruz?
Brezilyalı araştırmacılar tarafından geliştirilen NOVA sistemi, gıdaları işlenme derecesine göre 4 gruba ayırır. Grup 4 olan ultra-işlenmiş gıdalar; endüstriyel formülasyonlar, yapay katkı maddeleri, aroma vericiler, emülgatörler ve renk maddesi içerir.
Ultra-İşlenmiş Gıda Nedir?
Hazır çorbalar, paketli atıştırmalıklar, kolalı içecekler, margarin, fast-food hamburger ekmekleri, şeker kaplı kahvaltılık gevrekler, çikolatalı kremalı bisküviler ve hazır pizza bu kategoriye girer.
Neden Zararlıdır?
Aşırı Yeme Döngüsü
Ultra-işlenmiş gıdalar; tuz, şeker ve yağın mühendislik hassasiyetiyle optimize edildiği "bliss point" formüllerine göre üretilir. Bu durum tokluğu sinyal veren hormonları (leptin) etkisizleştirerek aşırı yeme döngüsüne yol açar.
Bağırsak Mikrobiyomuna Etkisi
Emülgatörler (karboksimetilselüloz ve polisorbit 80) bağırsak mukoza tabakasını inceltir ve disbiyozise yol açabilir.
Kronik Hastalık Riski
2019'da BMJ'de yayımlanan geniş kapsamlı bir çalışma; ultra-işlenmiş gıda tüketimindeki her %10'luk artışın, kardiyovasküler hastalık riskini %9 artırdığını ortaya koymuştur.
Etiket Okuma Rehberi
Malzeme listesinde şunları görüyorsanız ultra-işlenmiş ürünle karşı karşıyasınız demektir: glikoz-früktoz şurubu, hidrojenize yağ, sodyum kazeinat, karagenan, polisorbit, yapay aroma ve renklendiriciler.
Pratik Azaltma Stratejileri
Her hafta 1 ultra-işlenmiş ürünü gerçek alternatifiyle değiştirin. Haftalık yemek planlaması yapın. Atıştırmalığı evde hazırlayın: haşlanmış yumurta, ceviz, meyve dilimleri. Alışverişe aç gitmekten kaçının.
